OpenAI gần đây đã đưa ra bằng chứng cho thấy công ty khởi nghiệp AI Trung Quốc, DeepSeek, đã sử dụng trái phép các mô hình độc quyền của họ để phát triển một hệ thống AI nguồn mở cạnh tranh. Phương pháp được DeepSeek áp dụng được gọi là “distillation” (chưng cất), trong đó một mô hình nhỏ hơn được huấn luyện dựa trên dữ liệu đầu ra từ một mô hình lớn hơn và tiên tiến hơn. Việc này vi phạm trực tiếp các điều khoản dịch vụ của OpenAI, vốn cấm sao chép đầu ra của họ để tạo ra các mô hình cạnh tranh.
OpenAI cáo buộc DeepSeek sử dụng trái phép mô hình AI của họ
Vào cuối năm 2024, các nhà nghiên cứu của Microsoft đã phát hiện hoạt động truy xuất dữ liệu đáng kể thông qua các tài khoản nhà phát triển của OpenAI, và sau đó liên kết các hoạt động này với DeepSeek. Cả OpenAI và Microsoft đã bắt đầu điều tra về các hoạt động trái phép này. David Sacks, cố vấn AI của Tổng thống Mỹ, đã thừa nhận khả năng xảy ra việc đánh cắp sở hữu trí tuệ, nhấn mạnh sự cần thiết của các biện pháp đối phó mạnh mẽ và hợp tác với chính phủ Mỹ để bảo vệ các công nghệ tiên tiến.
DeepSeek gần đây đã phát hành một mô hình AI hiệu suất cao, thu hút sự chú ý đáng kể, đặc biệt là do phương pháp phát triển tiết kiệm chi phí. Mô hình này đã được cộng đồng khoa học đón nhận nồng nhiệt và nhanh chóng trở thành một ứng dụng phổ biến. Tuy nhiên, các phương pháp được sử dụng trong quá trình phát triển đã gây ra những lo ngại đáng kể về quyền sở hữu trí tuệ và cạnh tranh công bằng trong ngành công nghiệp AI.
Phản ứng của DeepSeek và những tác động rộng hơn
Mặc dù DeepSeek chưa đưa ra tuyên bố chính thức trực tiếp phản hồi các cáo buộc của OpenAI, chatbot của họ đã cung cấp một số phản hồi khi được hỏi về tranh cãi này. Tuy nhiên, những phản hồi này có xu hướng né tránh câu hỏi hoặc nhấn mạnh cam kết của DeepSeek đối với đổi mới và hiệu quả.
Một số cá nhân liên quan đến DeepSeek đã bảo vệ thành tựu của công ty, nhấn mạnh việc sử dụng hiệu quả các nguồn lực và cách tiếp cận mã nguồn mở. Vương Tử Hàn, một nghiên cứu sinh tiến sĩ đã làm việc trên một mô hình DeepSeek trước đó, đã phản hồi các nhà phê bình bằng cách nói: “Nói thì dễ. Thật dễ dàng để chỉ trích. Nếu họ dành nhiều thời gian hơn để làm việc trên mã và tự tái tạo ý tưởng DeepSeek, điều đó sẽ tốt hơn là nói trên giấy.”
Tranh cãi này có những tác động rộng hơn đối với lĩnh vực AI. Nó làm nổi bật sự cạnh tranh ngày càng tăng giữa Mỹ và Trung Quốc trong phát triển AI, với thành công của DeepSeek có thể thách thức sự thống trị của các công ty có trụ sở tại Mỹ. Nó cũng đặt ra câu hỏi về bảo vệ sở hữu trí tuệ trong thời đại AI và những tác động đạo đức của việc sử dụng mô hình của một công ty để đào tạo một công ty khác.
Hơn nữa, trường hợp của DeepSeek có thể có lợi cho các công ty khác như Apple, những công ty có thể tận dụng các kỹ thuật tương tự để phát triển các mô hình AI tiên tiến của riêng họ với ít nguồn lực hơn. Điều này có thể dẫn đến sự cạnh tranh gia tăng và một bối cảnh AI đa dạng hơn.
Hỏi & Đáp
Hỏi: Phương pháp “distillation” trong AI là gì?
Đáp: “Distillation” là một quá trình trong đó một mô hình nhỏ hơn, ít phức tạp hơn được huấn luyện để tái tạo hành vi của một mô hình lớn hơn, phức tạp hơn. Điều này thường được thực hiện bằng cách sử dụng đầu ra của mô hình lớn làm dữ liệu huấn luyện cho mô hình nhỏ hơn, cho phép nó đạt được hiệu suất tương đương với việc sử dụng ít tài nguyên tính toán hơn.
Hỏi: Tại sao OpenAI lo ngại về hành động của DeepSeek?
Đáp: OpenAI lo ngại vì việc DeepSeek sử dụng phương pháp “distillation” dường như đã liên quan đến việc truy cập trái phép vào các mô hình độc quyền của OpenAI, vi phạm các điều khoản dịch vụ của họ. Điều này không chỉ xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ của OpenAI mà còn đặt ra các vấn đề rộng hơn về cạnh tranh công bằng và thực tiễn đạo đức trong ngành công nghiệp AI.
Hỏi: Những bước nào đang được thực hiện để giải quyết vấn đề này?
Đáp: OpenAI và Microsoft đang tiến hành các cuộc điều tra kỹ lưỡng về các hoạt động trái phép liên quan đến DeepSeek. Ngoài ra, OpenAI đang kêu gọi tăng cường hợp tác với chính phủ Mỹ để thực hiện các biện pháp bảo vệ công nghệ tiên tiến khỏi việc đánh cắp sở hữu trí tuệ và đảm bảo cạnh tranh công bằng trong lĩnh vực AI.
Kết luận
Tranh cãi xung quanh việc DeepSeek bị cáo buộc sử dụng các mô hình của OpenAI làm nổi bật những phức tạp và thách thức của bối cảnh AI đang phát triển nhanh chóng. Nó đặt ra những câu hỏi quan trọng về sở hữu trí tuệ, cạnh tranh và phát triển đạo đức của AI. Mặc dù tác động lâu dài của thành công của DeepSeek vẫn còn phải chờ xem, nhưng nó đã làm rung chuyển ngành công nghiệp và khơi dậy một cuộc tranh luận về tương lai của phát triển AI.
